هر ساله در روزهای پایانی سال، موضوع مالیات حقوق در سال جدید مورد توجه قرار می‌گیرد. همهٔ کارگران می‌خواهند از معافیت مالیاتی حقوق سال آینده مطلع شوند و میزان حقوق دریافتی خود را محاسبه کنند.

طبق ماده ۸۲ قانون مالیات حقوق، «درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر (اعم از حقیقی یا حقوقی) در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران برحسب مدت یا کار انجام‌یافته به‌طورنقد یا غیرنقد تحصیل می‌کند، مشمول مالیات بر درآمد حقوق است.» به بیان ساده‌تر، هر شخصی که در ازای انجام کار حقوق و دستمزد دریافت می‌کند، در لیست مشمولین مالیات حقوق قرار می‌گیرد.

در نظر داشته باشید که طبق ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره این ماده، مالیات حقوق جزء مالیات‌های تکلیفی محسوب می‌شود. مالیات تکلیفی بدین معنا است که شناسایی مبلغ و پرداخت مالیات حقوق پرسنل بر‌عهدهٔ کارفرما است و پرسنل در قبال پرداخت مالیات حقوق وظیفه‌ای ندارند. کارفرما باید پس از محاسبهٔ این مبلغ، مالیات حقوق را در سامانه مودیان پرداخت کند.

سازمان امور مالیاتی با توجه به بند «ث» تبصره ۱۵ قانون بودجه ۱۴۰۳ و همچنین تأکید آن در تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴، تمامی حقوق و مزایای دریافتی کارکنان بخش‌های دولتی و خصوصی، از جمله حقوق، مزایا، فوق‌العاده‌ها، اضافه‌کار، حق‌الزحمه، حق‌المشاوره، حق‌التدریس، پاداش، حق پژوهش، کارانه‌های مستمر و غیرمستمر، چه به‌صورت نقدی و چه غیرنقدی، از یک یا چند منبع و از هر کارفرمای اصلی یا غیر اصلی، مشمول مالیات است.

همچنین، بر‌اساس بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری، کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد جزو فوق‌العاده‌ها محسوب شده و مشمول مالیات می‌شود. به همین ترتیب، تبصره ۳ ماده ۳۶ قانون کار نیز کمک‌هزینه‌های مسکن، خواربار و کمک‌عائله‌مندی را در دسته مزایای رفاهی قرار داده که مطابق قانون بودجه سال جاری، دیگر معاف از مالیات نخواهند بود.

در بین کارمندان و کارگران، مواردی هستند که از مالیات حقوق ۱۴۰۴ معاف هستند. در واقع مالیات حقوق به این موارد تعلق نمی‌‌گیرد و افراد لازم نیست در این موارد نگران مالیات حقوق باشند. مواردی که مشمول معافیت مالیاتی حقوق در سال ۱۴۰۴ می‌شوند، عبارت‌اند از:

• سنوات خدمت کارکنان
• هزینه‌‌های سفر و فوق‌‌العاده مأموریت
• مزایای غیرنقدی به میزان دو دوازدهم معافیت سالانه
• عیدی و پاداش آخر سال
• حقوق نیروهای مسلح
• هزینه‌‍‌های درمان (که شامل دو هفتم بیمه تأمین اجتماعی کارمندان و بیمه‌‌های تکمیلی خود و اعضای خانواده آن‌‌ها می‌شود)
• حقوق و دستمزد ماهانه تا سقف ۲۴ میلیون تومان (در واقع از افرادی با دستمزد ماهانه کمتر از ۲۴ میلیون تومان مالیات حقوق دریافت نخواهد شد)
• کمک هزینه‌های درمانی (به جز بیمه) که کارفرما به کارکنان خود پرداخت می‌کند.

علاوه بر موارد بالا، برخی از مشاغل نیز به طور کلی مشمول معافیت مالیاتی حقوق می‌شوند:

• مأموران و نمایندگان سیاسی کشورهای دیگر که در ایران فعالیت دارند.
• نمایندگان سازمان ملل و نمایندگی‌های این سازمان
• درآمد حاصل از دولت متبوع مأموران کنسولگری
• حقوق دریافتی کارشناسان خارجی از اسپانسرهای خارجی خود
• اگر کارمندان کنسولگری و یا سفارت ایران در خارج از کشور تابعیت ایرانی نداشته باشند، درآمدی که از سمت دولت ایران کسب می‌کنند، شامل معافیت مالیاتی است.
• مالیات بر درآمد پزشکان و فرهنگیان : که در مناطق توسعه نیافته و محروم مشغول به کار هستند، تا سقف مشخص شده، معاف از پرداخت مالیات می‌شوند.